بیماری‌های دهان و دندان

بیماری سرطان دهان؛ از علائم تا درمان

سرطان دهان

لبخند، گوهری گرانبهاست که بر چهره انسان می‌درخشد و گرمای وجودمان را به دیگران هدیه می‌دهد. اما تصور کنید این لبخند، به تاریکی سرطان دهان آلوده شود و طعم تلخ رنج و ناامیدی را به جای شیرینی زندگی به ارمغان بیاورد.سرطان دهان، بیماری خاموش بیماری های دهان و دندان است که در غفلت ما ریشه می‌دواند و سلامت و طعم زندگی را تهدید می‌کند. این بیماری، نه تنها زیبایی لبخندمان را به خطر می‌اندازد، بلکه می‌تواند قدرت تکلم، بلعیدن و حتی تنفس را از ما سلب کند.اما ناامیدی جایز نیست! با آگاهی و هوشیاری می‌توانیم در برابر این دشمن خاموش بایستیم و طعم شیرین سلامتی را به زندگی خود بازگردانیم.در این مقاله، سفری به دنیای سرطان دهان خواهیم داشت و با این بیماری از نزدیک آشنا خواهیم شد. علائم و نشانه‌های این بیماری را بررسی می‌کنیم، عوامل خطر ابتلا به آن را می‌شناسیم و روش‌های تشخیص و درمان را مرور خواهیم کرد.

سرطان دهان چیست؟

سرطان دهان نوعی سرطان است که در بافت‌های دهان، از جمله لب‌ها، لثه‌ها، زبان، گونه‌ها و سقف دهان ایجاد می‌شود. این بیماری می‌تواند زندگی افراد را به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار دهد و در صورت عدم تشخیص و درمان به موقع، عواقب خطرناکی به دنبال خواهد داشت.

سرطان حفره دهان چیست؟

سرطان حفره دهان نوعی سرطان است که در دهان و حفره دهان ایجاد می‌شود و می‌تواند شامل لب‌ها، زبان، گونه‌ها، لثه‌ها، سقف و کف دهان باشد. این بیماری معمولاً به صورت بافت‌های غیرطبیعی یا زخم‌هایی که بهبود نمی‌یابند و ممکن است باعث درد یا مشکل در بلع شوند، خود را نشان می‌دهد. سرطان حفره دهان می‌تواند به بافت‌های اطراف تهاجم کند و به سایر بخش‌های بدن نیز پخش شود (متاستاز دهد). شایع‌ترین نوع سرطان حفره دهان، سرطان زبان است.

مشاوره رایگان دندان توسط دکتر قاسمی

لطفا در صورت تماس با مطب ذکر کنید که از طریق سایت تماس گرفته اید

    دندانپزشکی دکتر سیروس قاسمی

    انواع مختلف سرطان دهان

    انواع مختلف سرطان دهان

    سرطان دهان می تواند در هر قسمتی از دهان، از جمله لب ها، لثه ها، زبان، گونه ها و سقف دهان ایجاد شود. شایع ترین نوع آن، کارسینوم سلول سنگفرشی (SCC) است که حدود 90% موارد را تشکیل می دهد.

    انواع دیگر سرطان دهان عبارتند از:

    • کارسینوم سلول قاعده ای
    • ملانوما
    • سارکوم

    در اینجا به بررسی مختصری از هر نوع می پردازیم:

    1.کارسینوم سلول سنگفرشی (SCC)

    کارسینوم سلول سنگفرشی (SCC)دهان شایع ترین نوع سرطان دهان است که حدود 90 درصد موارد را تشکیل می دهد. این سرطان از سلول های سنگفرشی، که سلول های صاف و نازکی هستند که سطح داخلی دهان را پوشانده اند، شروع می شود.

    • شایع ترین نوع سرطان دهان
    • از سلول های سنگفرشی، که سلول های صاف و نازکی هستند که سطح داخلی دهان را پوشانده اند، شروع می شود.
    • عوامل خطر: سیگار کشیدن، مصرف الکل، قرار گرفتن در معرض نور خورشید، HPV
    • علائم: زخم دهان که خوب نمی شود، توده در دهان، لکه های قرمز یا سفید در دهان، درد یا مشکل در بلعیدن، درد یا بی حسی در دهان، تغییرات صدا، خشکی دهان
    • درمان: جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی، ایمونوتراپی

    2.کارسینوم سلول قاعده ای

    • دومین نوع شایع سرطان دهان
    • از سلول های قاعده ای، که سلول های بنیادی لایه پایینی اپیدرم هستند، شروع می شود.
    • عوامل خطر: سیگار کشیدن، مصرف الکل، قرار گرفتن در معرض نور خورشید
    • علائم: مشابه SCC
    • درمان: مشابه SCC

    3.ملانوما

    • نوع نادری از سرطان دهان
    • از سلول های ملانوسیت، که سلول هایی هستند که ملانین تولید می کنند، شروع می شود.
    • عوامل خطر: قرار گرفتن در معرض نور خورشید، سابقه خانوادگی ملانوما
    • علائم: لکه تیره در دهان، که ممکن است بزرگ شود یا تغییر رنگ دهد، خونریزی از لکه
    • درمان: جراحی، پرتودرمانی، ایمونوتراپی

    4.سارکوم

    • نوع نادری از سرطان دهان
    • از بافت همبند، مانند استخوان، عضله یا غضروف شروع می شود.
    • عوامل خطر: نامشخص
    • علائم: توده در دهان، درد، بی حسی، مشکل در حرکت فک یا زبان
    • درمان: جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی

    مراحل سرطان دهان

    سرطان دهان به چهار مرحله تقسیم می شود که به طور کلی بر اساس اندازه تومور، میزان گسترش آن به غدد لنفاوی و بافت های مجاور و همچنین سلامت کلی شما تعیین می شود. این مراحل عبارتند از:

    مرحله 0:

    • کارسینوم in situ (CIS): در این مرحله، سلول های سرطانی فقط در لایه سطحی سلول های دهان (اپیدرم) قرار دارند. این نوع سرطان کمترین تهاجمی است و احتمال درمان آن بسیار بالا است.

    مرحله 1:

    • تومور 2 سانتی متر یا کوچکتر است و به بافت های عمیق تر دهان گسترش نیافته است.
    • غدد لنفاوی درگیر نیستند.

    مرحله 2:

    • تومور بین 2 تا 4 سانتی متر است یا به بافت های عمیق تر دهان مانند عضلات یا استخوان ها گسترش یافته است.
    • ممکن است غدد لنفاوی مجاور درگیر باشند.

    مرحله 3:

    • تومور بیش از 4 سانتی متر است یا به طور گسترده به بافت های دهان، از جمله عضلات، استخوان ها یا اعصاب حمله کرده است.
    • غدد لنفاوی مجاور درگیر هستند.

    مرحله 4:

    • سرطان به سایر قسمت های بدن مانند گلو، حنجره، ریه ها، استخوان ها یا کبد (متاستاز) گسترش یافته است.

    علاوه بر این مراحل، سرطان دهان گاهی اوقات به عنوان TNM طبقه بندی می شود:

    • T: اندازه و محل تومور اولیه
    • N: درگیری غدد لنفاوی
    • M: متاستاز به سایر قسمت های بدن

    با پیشرفت های اخیر در درمان سرطان دهان، نرخ بقا برای افراد در تمام مراحل به طور قابل توجهی افزایش یافته است. به عنوان مثال، نرخ بقا 5 ساله برای افراد مبتلا به مرحله 0 سرطان دهان بیش از 90٪ است، در حالی که نرخ بقا 5 ساله برای افراد مبتلا به مرحله 4 سرطان دهان حدود 20٪ است.

    گزینه‌های درمانی برای سرطان دهان

    گزینه‌های درمانی برای سرطان دهان به نوع، مرحله و سلامت کلی شما بستگی دارد. رایج‌ترین درمان‌ها عبارتند از:

    جراحی:

    • جراحی رایج‌ترین درمان برای سرطان دهان است. در جراحی، جراح تومور و بافت سالم اطراف آن را برمی‌دارد.
    • نوع جراحی که انجام می‌شود به محل و اندازه تومور بستگی دارد.
    • برخی از جراحی‌های رایج برای سرطان دهان عبارتند از:
      • برداشت وسیع: در این جراحی، جراح کل ناحیه‌ای از دهان که تحت تأثیر سرطان قرار گرفته است را برمی‌دارد.
      • گلوسکتومی: در این جراحی، بخشی از زبان که تحت تأثیر سرطان قرار گرفته است، برداشته می‌شود.
      • ماندیبولکتومی: در این جراحی، بخشی از فک پایین که تحت تأثیر سرطان قرار گرفته است، برداشته می‌شود.

    پرتودرمانی:

    • پرتودرمانی از پرتوهای پرانرژی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌کند.
    • پرتودرمانی ممکن است قبل یا بعد از جراحی یا به تنهایی استفاده شود.
    • پرتودرمانی خارجی رایج‌ترین نوع پرتودرمانی برای سرطان دهان است. در این نوع پرتودرمانی، پرتوها از خارج از بدن به تومور تابانده می‌شوند.
    • براکی‌تراپی نوع دیگری از پرتودرمانی است که در آن از منابع رادیواکتیو کوچک برای تابش پرتو به طور مستقیم به تومور استفاده می‌شود.

    اهداف پرتو درمانی به نقل از کلینیک پردیس عبارت است از:

    هدف اصلی رادیوتراپی (علاج، ادجوونت، نئوادجوونت، درمانی یا تسکینی) به نوع تومور، جای آن، مرحلۀ آن و سلامت عمومی بیمار بستگی دارد. تابش به کل بدن (TBI) تکنیکی در رادیوتراپی است که برای آماده سازی بدن برای دریافت پیوند مغز استخوان مورد استفاده قرار می گیرد. براکی تراپی، روش دیگری است که طی آن منبع پرتوی داخل یا در کار ناحیۀ مورد نظر برای درمان قرار می گیرد و باعث می شود تا پرتوگیری بافت های سالم در طی درمان سرطان هایی مانند پروستات، آندومتر، پستان و غیره کاهش یابد.

    شیمی‌درمانی:

    • شیمی‌درمانی از داروها برای از بین بردن سلول‌های سرطانی در سراسر بدن استفاده می‌کند.
    • شیمی‌درمانی ممکن است قبل یا بعد از جراحی یا به تنهایی استفاده شود.
    • داروهای شیمی‌درمانی که معمولاً برای درمان سرطان دهان استفاده می‌شوند عبارتند از:
      • سیس‌پلاتین
      • کاربوپلاتین
      • 5-فلوئوروراسیل (5-FU)
      • دوستاکسئل

    عوارض جانبی درمان سرطان دهان

    درمان سرطان دهان می تواند عوارض جانبی متعددی به همراه داشته باشد. عوارض جانبی که تجربه می کنید به نوع درمان، مرحله سرطان و سلامت کلی شما بستگی دارد.

    برخی از عوارض جانبی شایع درمان سرطان دهان عبارتند از:

    • خشکی دهان: خشکی دهان می تواند باعث مشکلات جویدن، بلعیدن و صحبت شود. همچنین می تواند خطر ابتلا به عفونت دهان را افزایش دهد.
    • درد: درد می تواند ناشی از خود تومور، درمان یا عوارض جانبی درمان مانند زخم دهان باشد.
    • دشواری در بلعیدن: دشواری در بلعیدن می تواند ناشی از تومور، جراحی یا ورم باشد.
    • تغییرات طعم: درمان سرطان دهان می تواند باعث ایجاد طعم فلزی در دهان یا از دست دادن حس چشایی شود.
    • ریزش مو: شیمی درمانی می تواند باعث ریزش موی سر و صورت شود.
    • خستگی: خستگی یک عارضه جانبی شایع درمان سرطان است.
    • عفونت: درمان سرطان دهان می تواند سیستم ایمنی بدن شما را ضعیف کند و شما را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عفونت قرار دهد.
    • زخم دهان: زخم دهان می تواند دردناک و باعث مشکلات غذا خوردن و صحبت شود.
    • تغییرات صدا: جراحی یا پرتودرمانی در ناحیه سر و گردن می تواند باعث تغییرات صدا مانند گرفتگی صدا یا مشکل در صحبت شود.
    • مشکلات دندانی: پرتودرمانی به سر و گردن می تواند باعث پوسیدگی دندان، خشکی دهان و مشکلات لثه شود.
    • بی حسی یا ضعف: جراحی یا پرتودرمانی می تواند باعث بی حسی یا ضعف در صورت، فک یا زبان شود.
    • افسردگی و اضطراب: سرطان و درمان آن می تواند باعث افسردگی و اضطراب شود.

    پیشگیری از سرطان دهان

    شما می توانید با انجام اقداماتی مانند موارد زیر خطر ابتلا به سرطان دهان را کاهش دهید:

    ترک سیگار و قلیان

    مصرف الکل را محدود کنید.

    رژیم غذایی سالم داشته باشید

    از قرار گرفتن زیاد در معرض نور خورشید محافظت کنید

    به طور مرتب به دندانپزشک خود مراجعه کنید

    از عفونت HPV خودداری کنید

    دهان خود را به طور مرتب بررسی کنید

    حفظ بهداشت دهان

    رژیم غذایی متعادل داشته باشید

    بیشتر بخوانید:  ایمپلنت دیجیتال 

    نتیجه گیری

    سرطان دهان بیماری جدی است که می تواند بر هر کسی تأثیر بگذارد. با این حال، با انجام اقداماتی برای کاهش خطر ابتلا به این بیماری و تشخیص زودهنگام آن، می توانید شانس خود را برای زنده ماندن و داشتن یک زندگی سالم افزایش دهید. اگر به سرطان دهان مبتلا شده اید، به یاد داشته باشید که تنها نیستید. گزینه های درمانی زیادی برای شما وجود دارد و متخصصان زیادی هستند که می توانند به شما در طول درمان کمک کنند. با مراقبت و حمایت مناسب، می توانید بر این بیماری غلبه کنید. دکتر قاسمی با سال ها تجربه در زمینه دندانپزشکی، می‌تواند راهنمایی‌های ارزشمندی در زمینه پیشگیری و درمان سرطان دهان ارائه دهد.

    مشاوره رایگان دندان توسط دکتر قاسمی

    لطفا در صورت تماس با مطب ذکر کنید که از طریق سایت تماس گرفته اید

      دندانپزشکی دکتر سیروس قاسمی

      دیدگاهتان را بنویسید

      نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *